127 Diğer Ticari Alacaklar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında ticari alacaklar grubunda yer alır. Alıcı carisi ve depozito hesaplarına girmeyen kısa vadeli ticari alacaklar bu hesapta izlenir. Bu yazıda Teknomax örnek planındaki muavin kırılımları ve yevmiye örnekleri ele alınır.
127 Diğer Ticari Alacaklar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarında 127 maddesi boş bırakılmıştır. Teknomax örnek hesap planında hesap, diğer kısa vadeli ticari alacakların izlenmesi için kullanılır.
Hesap, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 12 Ticari Alacaklar grubunda yer alır. Alıcı carisi 120 Alıcılar, depozito 126 Verilen Depozito Ve Teminatlar altındadır. 127, bu iki hesabın dışında kalan ticari alacakları tamamlar.
İşleyiş
Uygulama işleyişi şöyledir:
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında sık kullanılan kırılımlar şöyledir:
POS slipleri bazı işletmelerde 108 Diğer Hazır Değerler veya 102 Bankalar altında 102 TL 1 POS Hesapları muavininde de izlenir. Önemli olan tutarlı tercih ve bankaya geçişin kapatılmasıdır.
Mevzuat Ve Sınıflandırma
Değerleme: Alacaklar mukayyet değerle izlenir. Dövizli tutarlar dönem sonunda TCMB alış kuru ile değerlenir.
İleri vadeli çek: Dönem sonunda işletmenin tercihine göre yeniden sınıflanabilir. Alternatif izleme 101 Alınan Çekler hesabındadır.
Şüpheli tutar: Şüpheli hale gelen tutarlar 128 Şüpheli Ticari Alacaklar altına alınır.
Belgelendirme: Fatura, dekont, çek veya POS slipi dayanak oluşturur.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: İleri Vadeli Alınan Çek
12.03.2025 tarihinde Abc Ltd. Şti.’den 30.000 TL ileri vadeli çek alınmış, sınıflandırma için 127 TL 00’a alınacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
12.03.2025 – İleri Vadeli Çek
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 127 TL 00 | İleri Vadeli Alınan Çekler | 30.000,00 | |
| 120 1 0 A001 | Abc Ltd. Şti. | 30.000,00 | |
| TOPLAM | 30.000,00 | 30.000,00 |
Açıklama: Alacak cariden 127 TL 00’a taşınır. İşletmenin tercihine göre önce 101’e alınıp dönem sonunda virman da yapılabilir.
Örnek 2: Satıcılardan Alacak
20.03.2025 tarihinde Xyz Ltd. Şti.’ye fazla ödeme nedeniyle 5.000 TL alacak doğmuştur. Kayıt nasıl yapılır?
20.03.2025 – Satıcılardan Alacak
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 127 TL 01 | Satıcılardan Alacaklar | 5.000,00 | |
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 5.000,00 | |
| TOPLAM | 5.000,00 | 5.000,00 |
Açıklama: Fazla ödeme ticari alacak niteliğiyle 127 TL 01’de izlenir. İade veya mahsupla kapanır.
Örnek 3: Kredi Kartı Slipleri
22.03.2025 tarihinde %20 KDV’li 10.000 TL bedelle POS satışı yapılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
22.03.2025 – Kredi Kartı Slip Alacağı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 127 TL 02 | Kredi Kartı Slipleri | 12.000,00 | |
| 600 1 1 20 | %20 Normal Satışlar | 10.000,00 | |
| 391 1 1 20 | Hesaplanan KDV (%20 Normal Satışlar) | 2.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Satış ve KDV doğar. Para bankaya geçene kadar tutar 127 TL 02’de bekler. İşletme politikası 108 veya 102 TL 1 kullanıyorsa aynı mantık o hesaba uygulanır.
Örnek 4: POS Tutarının Bankaya Geçmesi
25.03.2025 tarihinde 12.000 TL slip bedeli bankaya geçmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
25.03.2025 – POS Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 12.000,00 | |
| 127 TL 02 | Kredi Kartı Slipleri | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Alacak kapanır, banka artar. Zincir tamamlanır: satış → 127 → banka. Komisyon varsa ayrıca ilgili gider hesabına yazılır.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
127 Diğer Ticari Alacaklar hesabı, alıcı carisi dışındaki ticari alacakları tamamlar. Alt hesap disiplini korunursa nakit ve dönem sonu planı kolaylaşır.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki muavin kırılımlarıyla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
127 Diğer Ticari Alacaklar nedir?
İleri vadeli çek neden 127’de izlenir?
Dönem sonunda çek, senet niteliğine yaklaştığı için bazı işletmeler 127 TL 00 altında sınıflar. Alternatif olarak 101 hesabında tutulup virman yapılabilir.
İşletmenin tercihi tutarlı uygulanmalıdır.
Kredi kartı slipleri 108’e de yazılır mı?
Evet. Likiditeye göre 108 Diğer Hazır Değerler, 127 TL 02 veya 102 TL 1 kullanılabilir. Önemli olan banka geçişinin kapatılmasıdır.
Komisyon ayrıca giderleştirilir.
Satıcılardan alacak nasıl kapanır?
İade havalesi veya sonraki alışlara mahsup ile 127 TL 01 alacaklanır. Belge ve cari mutabakat zorunludur.
Fazla ödeme satıcı carisinde değil 127’de izlenmelidir.
