102 Bankalar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında hazır değerler grubunda yer alır. İşletmenin yurt içi ve yurt dışı banka ve benzeri finans kurumlarına yatırdığı ve çektiği paralar bu hesapta izlenir. Bu yazıda hesabın tanımı, işleyişi, belgelendirme çerçevesi ve yevmiye örnekleri ele alınır.
102 Bankalar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 102 Bankalar hesabı, işletmece banka ve benzeri finans kurumlarına yatırılan ve çekilen paraların izlenmesi için kullanılır.
Hesap, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 10 Hazır Değerler grubunda yer alır. İşletmede tutulan nakit 100 Kasa Hesabı hesabında, bankadaki mevduat ise bu hesapta izlenir. Verilen çekler varsa 103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri hesabı kullanılabilir bakiyeyi düzenler.
İşleyiş
Tek düzen hesap planındaki işleyiş şöyledir:
Eksiye düşmüş banka bakiyesi bilanço gününde bankadaki para gibi bırakılmaz. Bu tutar kredi niteliğindedir ve 300 Banka Kredileri grubuna virman edilir.
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında TL banka hesapları için şu muavinler kullanılır:
Amaç, günlük havale trafiği, POS, kredi ve vadeli bakiyelerin ayrı izlenebilmesidir.
Mevzuat Ve Belgelendirme
Banka işlemlerinde ekstre, dekont ve havale belgesi kaydın dayanağıdır. Belirlenen tutarın üzerindeki mal ve hizmet ödemelerinde banka, elektronik ödeme kuruluşu veya PTT kanalı kullanılır. Güncel nakit ödeme sınırı ilgili mevzuattan kontrol edilir.
Banka masraf ve komisyonları gider olarak kaydedilir. Mevduat faiz gelirleri stopaj ve beyan yükümlülükleri açısından ayrıca izlenir. Yabancı para cinsinden banka hesapları dönem sonunda ilgili mevzuata göre değerlenir.
Kredili mevduat hesaplarında oluşan eksi bakiyeler bilanço gününde banka kredisi niteliğindedir. Bu tutarların 300 grubuna virmanı sınıflandırmayı düzeltir.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Kasadan Bankaya Nakit Yatırma
14.03.2025 tarihinde kasadaki 12.000 TL vadesiz mevduat hesabına yatırılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
14.03.2025 – Kasadan Bankaya Nakit Yatırma
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 12.000,00 | |
| 100 TL 00 | Merkez Kasa | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: İki hazır değer hesabı arasında aktarım yapılır. Yatırım fişi veya dekont kayda bağlanır.
Örnek 2: Gelen Havale/EFT
18.03.2025 tarihinde Abc Ltd. Şti.’den 18.000 TL havale gelmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
18.03.2025 – Gelen Havale/EFT
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 18.000,00 | |
| 120 1 0 A001 | Abc Ltd. Şti. | 18.000,00 | |
| TOPLAM | 18.000,00 | 18.000,00 |
Açıklama: Banka artar, alıcı cari azalır veya kapanır. Ekstre açıklaması cari eşlemesi için net tutulmalıdır.
Örnek 3: Gönderilen Havale/EFT
21.03.2025 tarihinde Xyz Ltd. Şti.’ye 22.000 TL havale ile ödeme yapılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
21.03.2025 – Gönderilen Havale/EFT
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 320 1 X0001 | Xyz Ltd. Şti. | 22.000,00 | |
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 22.000,00 | |
| TOPLAM | 22.000,00 | 22.000,00 |
Açıklama: Satıcı borcu kapanır. Banka çıkışı alacak yazılır. Gider daha önce alış veya fatura ile yazılmışsa bu kayıt yalnızca ödemeyi taşır.
Örnek 4: Faiz Geliri
27.03.2025 tarihinde vadesiz hesaba 450 TL faiz yansımıştır. Kayıt nasıl yapılır?
27.03.2025 – Faiz Geliri
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 450,00 | |
| 642 0 | Faiz Gelirleri | 450,00 | |
| TOPLAM | 450,00 | 450,00 |
Açıklama: Banka bakiyesi artar çünkü faiz hesaba geçmiştir. Karşılığı faiz geliridir. Stopaj varsa ilgili vergi hesabı ayrıca değerlendirilir.
Örnek 5: Banka Kredi Kullanımı
02.04.2025 tarihinde 60.000 TL kredi kullanılmış ve kredi hesabına geçmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
02.04.2025 – Banka Kredi Kullanımı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 3 | Kredi Hesapları | 60.000,00 | |
| 300 TL | TL Banka Kredileri | 60.000,00 | |
| TOPLAM | 60.000,00 | 60.000,00 |
Açıklama: Kullanılan tutar bankaya girer. Karşılığı pasifte banka kredisidir.
Örnek 6: Alacak Bakiyeli Hesabın Virmanı
31.12.2025 tarihinde kredili vadesiz hesap 30.000 TL alacak bakiyelidir. Bilanço günü virmanı nasıl yapılır?
31.12.2025 – Alacak Bakiyeli Hesabın 300’e Virmanı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 30.000,00 | |
| 300 TL | TL Banka Kredileri | 30.000,00 | |
| TOPLAM | 30.000,00 | 30.000,00 |
Açıklama: Eksi bakiye sıfırlanır ve tutar banka kredilerine taşınır. Böylece bilançoda negatif banka yerine doğru kredi görünür.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
102 Bankalar hesabı, Dönen Varlıklar altında hazır değerler grubunun banka unsurunu izler. Ekstre mutabakatı ve eksi bakiye sınıflandırması korunursa dönem sonu kapanış sağlıklı ilerler.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki muavin kırılımlarıyla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
102 Bankalar nedir?
Tek düzen hesap planına göre 102 Bankalar, işletmenin banka hesaplarındaki mevduat ve banka üzerinden yapılan para hareketlerinin izlendiği hesaptır. Dönen Varlıklar altında hazır değerler grubunda yer alır.
Borç bakiyesi bankadaki izlenen tutarı gösterir.
Vadesiz mevduat ile kredili mevduat farkı nedir?
Vadesiz mevduat günlük ödeme ve tahsilat hesabıdır. Kredili mevduat, bankanın tanıdığı limit sayesinde eksiye düşebilir. Eksi bakiye bilanço gününde kredi niteliği taşır.
Bu ayrım dönem sonu sınıflandırmada kritiktir.
Banka faiz geliri nasıl kaydedilir?
Faiz tutarı banka hesabına borç, 642 Faiz Gelirleri hesabına alacak yazılır. Stopaj kesintisi varsa ilgili vergi hesabı aynı kayıtta veya ayrı fişte değerlendirilir.
Ekstre satırıyla tutar mutlaka eşleştirilmelidir.
Eksi bakiyeli banka hesabı bilançoda nasıl gösterilir?
Bilanço gününde eksi bakiye banka kredisi gibi sınıflandırılır. 102 bakiyesi sıfırlanır, tutar 300 Banka Kredileri grubuna alınır.
Yeni dönemde işletmenin tercihine göre ters kayıt yapılabilir.
Banka ekstresi ile muhasebe bakiyesi neden farklı çıkar?
Kayıda alınmamış havale, POS bekleyenleri, masraf satırları veya verilen çek kapanışları fark yaratabilir. Önce ekstre satırları tek tek eşlenir, sonra açık tutarlar listelenir.
Mutabakat tamamlanmadan bilanço bakiyesine güvenilmez.


