102 Bankalar, işletmenin banka hesaplarındaki mevduatı ve banka üzerinden yürüyen para hareketlerini izleyen aktif hesaptır. Havale, EFT, faiz, kredi kullanımı ve masraf kayıtları bu hesapla bağlanır. Bu yazıda Teknomax örnek hesap planıyla yevmiye örneklerini ve bilanço günü eksi bakiye virmanını adım adım inceliyoruz.
102 Bankalar Nedir?
102 Bankalar (102), bankalardaki vadesiz ve vadeli mevduat ile banka kanalıyla yapılan hareketlerin takip edildiği aktif hesaptır. Paranın girişinde borç, çıkışında alacak çalışır.
Teknomax örnek planında sık kullanılan kırılımlar şöyledir:
Aktif hesap olduğu için borç bakiyesi bankada izlenen tutarı gösterir. Bilanço gününde eksiye düşmüş bakiyeler kredi niteliğine göre sınıflandırılır.
Mevzuat Ve Belgelendirme
Banka işlemlerinde ekstre, dekont ve havale belgesi kaydın dayanağıdır. Vergi Usul Kanunu çerçevesinde belirlenen tutarın üzerindeki mal ve hizmet ödemelerinde banka, elektronik ödeme kuruluşu veya PTT kanalı kullanılır. Güncel nakit ödeme sınırını ilgili mevzuattan kontrol edin.
Banka masraf ve komisyonları gider olarak kaydedilir. Mevduat faiz gelirleri stopaj ve beyan yükümlülükleri açısından ayrıca izlenir. Yabancı para cinsinden banka hesapları dönem sonunda TCMB alış kuru ile değerlenir. Kur farkı ilgili gelir veya gider hesaplarına yazılır.
Kredili mevduat hesaplarında oluşan eksi bakiyeler bilanço gününde banka kredisi niteliğindedir. Bu tutarların 300 Banka Kredileri grubuna virmanı sınıflandırmayı düzeltir.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Kasadan Bankaya Nakit Yatırma
14.03.2025 tarihinde kasadaki 12.000 TL vadesiz mevduat hesabına yatırılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
14.03.2025 – Kasadan Bankaya Nakit Yatırma
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 12.000,00 | |
| 100 TL 00 | Merkez Kasa | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Nakit kasadan bankaya taşınır. Gelir veya gider oluşmaz. Yatırım fişi veya dekont kayda bağlanır.
Örnek 2: Gelen Havale/EFT
18.03.2025 tarihinde Abc Ltd. Şti.’den 18.000 TL havale gelmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
18.03.2025 – Gelen Havale/EFT
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 18.000,00 | |
| 120 1 0 A001 | Abc Ltd. Şti. | 18.000,00 | |
| TOPLAM | 18.000,00 | 18.000,00 |
Açıklama: Banka borçlanır, alıcı cari kapanır veya azalır. Ekstre açıklaması cari eşlemesi için net tutulmalıdır.
Örnek 3: Gönderilen Havale/EFT
21.03.2025 tarihinde Xyz Ltd. Şti.’ye 22.000 TL havale ile ödeme yapılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
21.03.2025 – Gönderilen Havale/EFT
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 320 1 X0001 | Xyz Ltd. Şti. | 22.000,00 | |
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 22.000,00 | |
| TOPLAM | 22.000,00 | 22.000,00 |
Açıklama: Satıcı borcu kapanır. Banka çıkışı alacak yazılır. Havale dekontu dosyada saklanır.
Örnek 4: Faiz Geliri
27.03.2025 tarihinde vadesiz hesaba 450 TL faiz yansımıştır. Kayıt nasıl yapılır?
27.03.2025 – Faiz Geliri
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 450,00 | |
| 642 0 | Faiz Gelirleri | 450,00 | |
| TOPLAM | 450,00 | 450,00 |
Açıklama: Faiz geliri bankaya işlenir. Stopaj varsa ilgili vergi hesabı ayrıca değerlendirilir.
Örnek 5: Banka Kredi Kullanımı
02.04.2025 tarihinde 60.000 TL kredi kullanılmış ve kredi hesabına geçmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
02.04.2025 – Banka Kredi Kullanımı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 3 | Kredi Hesapları | 60.000,00 | |
| 300 TL | TL Banka Kredileri | 60.000,00 | |
| TOPLAM | 60.000,00 | 60.000,00 |
Açıklama: Kullanılan kredi banka hesabına girer. Karşılığı banka kredileri pasifinde izlenir.
Örnek 6: Alacak Bakiyeli Hesabın Virmanı
31.12.2025 tarihinde kredili vadesiz hesap 30.000 TL alacak bakiyelidir. Bilanço günü virmanı nasıl yapılır?
31.12.2025 – Alacak Bakiyeli Hesabın 300’e Virmanı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 30.000,00 | |
| 300 TL | TL Banka Kredileri | 30.000,00 | |
| TOPLAM | 30.000,00 | 30.000,00 |
Açıklama: Eksi bakiye sıfırlanır ve tutar banka kredilerine taşınır. Böylece bilançoda kredi doğru sınıflanır.
Teknomax Otomatik Virman, eksiye düşmüş banka bakiyelerini 300 grubuna alt hesaplarıyla birlikte aktarmaya yardımcı olur. Dönem sonu sınıflandırma yükü azalır.
Önemli Noktalar
Ofiste Pratik Kontrol
Dönem içinde veya dönem sonunda şu kontroller yararlıdır:
Bu sıra yalnızca mizan bakiyesine bakıp geçmeyi engeller. 102 Bankalar için asıl risk, ekstre ile kayıt farkının birikmesidir.
Sonuç
102 Bankalar hesabı, nakit planının ve denetimin merkezidir. Alt hesap ve belge disiplini korunursa dönem sonu kapanış hızlanır.
Teknomax’ta banka hareketleri ekstre ve cari eşlemesiyle birlikte izlenebilir. Otomatik Virman seçenekleri, eksi bakiyelerin kredi sınıflandırmasını kolaylaştırır.
Bu yazıdaki örnekler temel senaryoları kapsar. Özel durumlarda güncel mevzuatı kontrol etmek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
102 Bankalar nedir?
102 Bankalar, işletmenin banka hesaplarındaki mevduat ve banka üzerinden yapılan para hareketlerini izleyen aktif hesaptır. Borç bakiyesi bankadaki izlenen tutarı gösterir.
Teknomax örnek planında vadesiz, POS, kredi ve vadeli kırılımlarıyla takip edilir.
Vadesiz mevduat ile kredili mevduat farkı nedir?
102 Bankalar altında vadesiz mevduat günlük ödeme ve tahsilat hesabıdır. Kredili mevduat, bankanın tanıdığı limit sayesinde eksiye düşebilir. Eksi bakiye bilanço gününde kredi niteliği taşır.
Bu ayrım dönem sonu sınıflandırmada kritiktir.
Banka faiz geliri nasıl kaydedilir?
Faiz tutarı banka hesabına borç, 642 0 Faiz Gelirleri hesabına alacak yazılır. Stopaj kesintisi varsa ilgili vergi hesabı aynı kayıtta veya ayrı fişte değerlendirilir.
Ekstre satırıyla tutar mutlaka eşleştirilmelidir.
Eksi bakiyeli banka hesabı bilançoda nasıl gösterilir?
Bilanço gününde eksi bakiye banka kredisi gibi sınıflandırılır. 102 bakiyesi sıfırlanır, tutar 300 Banka Kredileri grubuna alınır.
Teknomax Otomatik Virman bu aktarımı hızlandırabilir.
Mali müşavir programı banka takibini nasıl kolaylaştırır?
Her bir banka hesabının bakiyeleri ay sonlarında ekstreden doğrudan programa işlenir. Programda hangi dönemlerde bakiyelerde sapma olduğu kolayca takip edilir. Birden fazla eksiye düşmüş banka hesabı için otomatik virman ile dönem sonu işlemi yapılır.
Teknomax’ta bu hareketler banka ve Otomatik Virman seçenekleriyle dönem sonuna taşınabilir.
