Örnek 1: Satıcıya Firma Çeki Verilmesi
11.03.2025 tarihinde Xyz Ltd. Şti.’ye olan 24.000 TL borç için firma çeki düzenlenip verilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
11.03.2025 – Satıcıya Firma Çeki Verilmesi
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 320 1 X0001 | Xyz Ltd. Şti. | 24.000,00 | |
| 103 TL | TL Verilen Çekler | | 24.000,00 |
| TOPLAM | | 24.000,00 | 24.000,00 |
Açıklama: Satıcı borcu azalır veya kapanır. Bankadan henüz para çıkmamıştır. Açık tutar 103’te bekler. Vade ve çek numarası kayda yazılmalıdır.
Örnek 2: Çekin Bankadan Ödenmesi
27.03.2025 tarihinde verilen 24.000 TL’lik çek vadesiz hesaptan ödenmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
27.03.2025 – Verilen Çekin Bankadan Ödenmesi
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 103 TL | TL Verilen Çekler | 24.000,00 | |
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | | 24.000,00 |
| TOPLAM | | 24.000,00 | 24.000,00 |
Açıklama: Zincir tamamlanır: satıcı → 103 → banka. Verilen çek kapanır, banka azalır.
Örnek 3: Ödenmeden İade Edilen Çek
04.04.2025 tarihinde daha önce verilen 9.000 TL’lik çek ödenmeden iade edilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
04.04.2025 – Verilen Çekin İadesi
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 103 TL | TL Verilen Çekler | 9.000,00 | |
| 320 1 X0001 | Xyz Ltd. Şti. | | 9.000,00 |
| TOPLAM | | 9.000,00 | 9.000,00 |
Açıklama: Çek ödenmeden geri gelmiştir. 103 kapanır, satıcı yeniden alacaklı olur. İade belgesi ve çek aslı dosyada tutulmalıdır.
Örnek 4: Dönem Sonu 321’e Virman
31.12.2025 tarihinde henüz ödenmemiş 45.000 TL vadeli verilen çek bilançoda borç senetlerine taşınacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
31.12.2025 – Verilen Çeklerin 321’e Virmanı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 103 TL | TL Verilen Çekler | 45.000,00 | |
| 321 TL 00 | Ödenecek Borç Senetleri | | 45.000,00 |
| TOPLAM | | 45.000,00 | 45.000,00 |
Açıklama: Bu kayıt ödeme değildir. Bilanço sınıflandırmasıdır. 103 sıfırlanır, tutar 321’e taşınır.
Örnek 5: Yeni Dönem Başında Ters Virman
01.01.2026 tarihinde işletmenin tercihiyle 45.000 TL tutar yeniden verilen çekler altına alınacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
01.01.2026 – 321’den 103’e Dönüş Virmanı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 321 TL 00 | Ödenecek Borç Senetleri | 45.000,00 | |
| 103 TL | TL Verilen Çekler | | 45.000,00 |
| TOPLAM | | 45.000,00 | 45.000,00 |
Açıklama: Bilanço için yapılan sınıflandırma, yeni dönemde günlük takibe geri alınabilir. Bu tercih işletmenin çalışma şekline bağlıdır.
