103 – Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri

Ana Sayfa
/
Mevzuat
/
Tek Düzen Hesap Planı
/
103 – Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri, işletmenin borç ödemek için düzenleyip verdiği çekleri takip eden hesaptır. Bu hesap alacak bakiyesi verir ve bilançoda eksi olarak görünür. Bu yazıda Teknomax örnek hesap planıyla çek verme, bankadan ödeme ve dönem sonunda 321 hesabına virman kayıtlarını adım adım anlatıyoruz.

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri Nedir?

Firmaya ait bir çek yazıp satıcıya verdiğinizde para henüz bankadan çıkmamış olabilir. Ama çek el değiştirdiği için o tutar artık serbest nakit gibi düşünülmez. İşte bu açık tutar 103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri hesabında izlenir.

İşleyiş şöyle yürür:

Çek satıcıya verildiğinde hesap alacaklanır
Çek bankadan ödendiğinde veya iade edildiğinde hesap borçlanır

Teknomax örnek planında sık kullanılan kırılım şöyledir:

103 TL TL Verilen Çekler: TL cinsinden verilen firma çekleri

Peki neden “düzenleyici hesap” denir? Çünkü 103, aslında 102 Bankalar hesabını düzenler. Banka bakiyesine bakınca paranız duruyor gibi görünür. Oysa verdiğiniz çekler, o bakiyenin bir kısmının yakında bankadan çekileceğini gösterir. Senette vade daha belirgindir. Çekte ise çek düzenlendiği anda bankadan ödenebileceği kabul edilir. Bu yüzden 103 bakiyesi, 102’nin kullanılabilir tutarını verilen çekler kadar aşağı çeker ve bilançoda eksi (-) olarak sunulur.

Mevzuat Ve Dönem Sonu Sınıflandırma

Vergi Usul Kanunu uygulamasında çekler itibari (yazılı) değerle izlenir. Senetlerde görülen reeskont uygulaması çeklerde genelde gündeme gelmez. SPK veya TMS/TFRS tarafında vadeli çeklerin senet gibi ele alınması ayrı bir tercihtir. KOBİ ve vergi odaklı defterlerde nominal takip yaygındır.

Dönem sonunda henüz ödenmemiş vadeli verilen çekler, özü bakımından borç senedine benzer. Bu yüzden bilançoda 321 TL 00 Ödenecek Borç Senetleri hesabına virman düşünülebilir. Yeni dönem başında işletmenin tercihiyle tutar yeniden 103 altına alınabilir.

Banka ekstresi ile açık verilen çeklerin düzenli mutabakatı yapılmalıdır. Düzenlenen çekler, çek karneleriyle dönem sonlarında kontrol edilmelidir. Vadesinde karşılıksız çıkma riski hem itibarı hem nakit planını doğrudan etkiler.

Yevmiye Örnekleri

Örnek 1: Satıcıya Firma Çeki Verilmesi

11.03.2025 tarihinde Xyz Ltd. Şti.’ye olan 24.000 TL borç için firma çeki düzenlenip verilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?

11.03.2025 – Satıcıya Firma Çeki Verilmesi

HESAP KODU	HESAP ADI	BORÇ	ALACAK
320 1 X0001	Xyz Ltd. Şti.	24.000,00
103 TL	TL Verilen Çekler		24.000,00
TOPLAM		24.000,00	24.000,00

Açıklama: Satıcıya olan borç azalır veya kapanır. Çek, bankadan ödenene kadar verilen çekler hesabında bekler. Vade ve çek numarası kayda yazılmalıdır.

Örnek 2: Çekin Bankadan Ödenmesi

27.03.2025 tarihinde verilen 24.000 TL’lik çek vadesiz hesaptan ödenmiştir. Kayıt nasıl yapılır?

27.03.2025 – Verilen Çekin Bankadan Ödenmesi

HESAP KODU	HESAP ADI	BORÇ	ALACAK
103 TL	TL Verilen Çekler	24.000,00
102 TL 0	Vadesiz Mevduat Hesapları		24.000,00
TOPLAM		24.000,00	24.000,00

Açıklama: Verilen çek bakiyesi kapanır. Bankadan çıkan para ekstreyle eşleştirilir. Bu kayıtta gelir veya gider doğmaz.

Örnek 3: Ödenmeden İade Edilen Çek

04.04.2025 tarihinde daha önce verilen 9.000 TL’lik çek ödenmeden iade edilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?

04.04.2025 – Verilen Çekin İadesi

HESAP KODU	HESAP ADI	BORÇ	ALACAK
103 TL	TL Verilen Çekler	9.000,00
320 1 X0001	Xyz Ltd. Şti.		9.000,00
TOPLAM		9.000,00	9.000,00

Açıklama: Çek kapanır. İade edilen çeklerde satıcı yeniden alacaklı konuma gelir. İade belgesi ve çek aslı dosyada tutulmalıdır.

Örnek 4: Dönem Sonu 321’e Virman

31.12.2025 tarihinde henüz ödenmemiş 45.000 TL vadeli verilen çek bilançoda borç senetlerine taşınacaktır. Kayıt nasıl yapılır?

31.12.2025 – Verilen Çeklerin 321’e Virmanı

HESAP KODU	HESAP ADI	BORÇ	ALACAK
103 TL	TL Verilen Çekler	45.000,00
321 TL 00	Ödenecek Borç Senetleri		45.000,00
TOPLAM		45.000,00	45.000,00

Açıklama: 103 bakiyesi sıfırlanır. Tutar borç senetleri altında sınıflanır. Teknomax Otomatik Virman bu tür dönem sonu aktarımlarını hızlandırabilir.

Örnek 5: Yeni Dönem Başında Ters Virman

01.01.2026 tarihinde işletmenin tercihiyle 45.000 TL tutar yeniden verilen çekler altına alınacaktır. Kayıt nasıl yapılır?

01.01.2026 – 321’den 103’e Dönüş Virmanı

HESAP KODU	HESAP ADI	BORÇ	ALACAK
321 TL 00	Ödenecek Borç Senetleri	45.000,00
103 TL	TL Verilen Çekler		45.000,00
TOPLAM		45.000,00	45.000,00

Açıklama: Bilanço için yapılan sınıflandırma, yeni dönemde günlük takibe geri alınabilir. Bu tercih işletmenin çalışma şekline bağlıdır.

Önemli Noktalar

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri 102 Bankalar hesabını düzenler. Çek verildiğinde alacak, ödeme veya iadede borç yazılır.
Normal bakiye alacak yönündedir. Borç bakiyesi genellikle kayıt hatasına işaret eder.
Vade ve çek numarası mutlaka kayda işlenmelidir.
Banka ekstresi ile açık verilen çeklerin düzenli mutabakatı yapılmalıdır. Düzenlenen çekler, çek karneleriyle dönem sonlarında kontrol edilmelidir.

Dönem sonunda vadeli kalan tutarlar 321 sınıflandırmasına konu olabilir.
Kredili mevduat limiti çek yazmaya imkân verse de vade günü hesapta karşılık bulundurulmalıdır.
İade edilen çeklerde satıcı yeniden alacaklı konuma gelir.

Pratik Kontroller

Çeklerin kontrolüne başlamadan önce tüm banka işlemlerinin kayıtlara intikal edildiğinden emin olun. Sonra şu adımları uygulayın:

Verilen çeklerinizi vadelerine göre listeleyin
Banka ekstresindeki ödenen çeklerle 103 kapanışlarını karşılaştırın
İade edilen çeklerin cari hesaplara işlendiğini kontrol edin

Bilanço gününde 321 virman ihtiyacını gözden geçirin
Karşılıksız riski doğuran vade günlerini nakit planına işleyin

Bu kontroller yalnızca mizan bakiyesine bakıp geçmeyi engeller. 103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri için asıl risk, ödenmemiş çekin unutulmasıdır.

Sonuç

Verilen çekler hesabı, kısa vadeli ödeme planınızı görünür kılar. Vade, çek numarası ve ekstre disiplini korunursa dönem sonu sınıflandırma daha kolay ilerler.

Teknomax’ta çek hareketleri vade bilgisiyle birlikte izlenebilir. Çek Senet Kontrol Raporu, girişi olup çıkışı yapılmamış hareketleri listeler. Otomatik Virman seçenekleri dönem sonu 321 aktarımını destekler.

Bu yazıdaki örnekler temel senaryoları kapsar. Özel durumlarda güncel mevzuatı kontrol etmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri nedir?

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri, işletmenin düzenleyip verdiği ve henüz bankadan ödenmemiş çekleri izleyen hesaptır. Alacak bakiyesi, açık verilen çek tutarını gösterir.

Aktif grupta görünse de 102’yi düzenlediği için bilançoda eksi olarak yer alır. Teknomax örnek planında TL verilen çekler alt hesabıyla takip edilir.

Verilen çek borç mu alacak mı çalışır?

Çek verildiğinde 103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri alacaklanır. Bankadan ödeme veya iadede borçlanır. Normal görünüm alacak bakiyesidir.

Borç bakiyesi genelde mükerrer kapanış veya eksik veriş kaydına işaret eder.

Dönem sonunda verilen çekler nasıl sınıflandırılır?

Henüz ödenmemiş vadeli çekler özü itibarıyla borç senedine yaklaşır. Bilançoda 321 TL 00 Ödenecek Borç Senetleri hesabına virman değerlendirilir.

Teknomax Otomatik Virman bu aktarımı hızlandırabilir. Yeni dönem başındaki ters kayıt işletmenin tercihine bağlıdır.

Verilen çek iade edilirse ne olur?

İade edilen çek 103’ten borçlanarak kapanır. İade edilen çeklerde satıcı yeniden alacaklı konuma gelir.

Çek aslı ve iade belgesi dosyada saklanmalıdır.

Mali müşavir programı verilen çek takibini nasıl kolaylaştırır?

Vade, numara ve ekstre eşlemesi aynı sistemde yürürse açık çek riski erken görülür. Mali müşavir programı çek bakiyesini yevmiye ile bağlayınca mutabakat hızlanır.

Teknomax’ta Çek Senet Kontrol Raporu ve Otomatik Virman seçenekleri dönem sonuna taşınabilir.

Kategoriler

Son Yazılar

All Posts
Kategorisiz
Mevzuat
Teknomax Muhasebe Programları

Back
Muhasebe Örnekleri
Tek Düzen Hesap Planı
Beyanname
Temel Bilgiler

Back
Ticari Program
Müşavir Programı

End of Content.

Edit Template

Teknomax Çözüm Ekosistemi

Ticari Program

İşletmenize Özel Ön Muhasebe ve ERP Çözümleri

İncele

Mali Müşavir Programı

Muhasebe Ofisinize Özel Çözümler

İncele

Sektörel Çözümler

Sektörünüze Özel Çözümler

İncele

E-Belge Çözümleri

İşletmeniz İçin Dijital Çözümler

İncele

Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

103 – Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri Nedir?

Mevzuat Ve Dönem Sonu Sınıflandırma

Yevmiye Örnekleri

Örnek 1: Satıcıya Firma Çeki Verilmesi

Örnek 2: Çekin Bankadan Ödenmesi

Örnek 3: Ödenmeden İade Edilen Çek

Örnek 4: Dönem Sonu 321’e Virman

Örnek 5: Yeni Dönem Başında Ters Virman

Önemli Noktalar

Pratik Kontroller

Sonuç

Sıkça Sorulan Sorular

103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri nedir?

Verilen çek borç mu alacak mı çalışır?

Dönem sonunda verilen çekler nasıl sınıflandırılır?

Verilen çek iade edilirse ne olur?

Mali müşavir programı verilen çek takibini nasıl kolaylaştırır?

Kategoriler

Son Yazılar

Teknomax Çözüm Ekosistemi

Ticari Program

Mali Müşavir Programı

Sektörel Çözümler

E-Belge Çözümleri

Hizmetlerimiz

Destek

Kurumsal

İş Ortaklarımız