153 Ticari Mallar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında stoklar grubunda yer alır. Herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacıyla alınan ticari mallar (emtia) bu hesapta izlenir. Bu yazıda tanım, işleyiş ve yevmiye örnekleri ele alınır.
153 Ticari Mallar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 153 Ticari Mallar, herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile işletmeye alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin yer aldığı hesaptır.
Hesap 15 Stoklar grubundadır. Üretim girdileri 150, üretim mamulü 152 hesabındadır. Satış maliyeti 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti ile kapanır.
İşleyiş
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında:
Mevzuat Ve Belgelendirme
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Vadeli Ticari Mal Alışı
15.03.2025 tarihinde %20 KDV’li 10.000 TL mal vadeli alınmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
15.03.2025 – Vadeli Mal Alışı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 153 00 108 20 | %20 Ticari Mal Alışları | 10.000,00 | |
| 191 1 1 20 | %20 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV | 2.000,00 | |
| 320 1 X0001 | Xyz Ltd. Şti. | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Mal bedeli stoka, KDV 191 hesabına, borç 320 Satıcılar hesabına yazılır.
Örnek 2: Peşin Ticari Mal Alışı
20.03.2025 tarihinde 5.000 TL + %20 KDV mal bankadan peşin alınmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
20.03.2025 – Peşin Mal Alışı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 153 00 108 20 | %20 Ticari Mal Alışları | 5.000,00 | |
| 191 1 1 20 | %20 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV | 1.000,00 | |
| 102 TL 0 | VADESİZ MEVDUAT HESAPLARI | 6.000,00 | |
| TOPLAM | 6.000,00 | 6.000,00 |
Açıklama: Ödeme 102 Bankalar hesabından çıkar. Stok ve indirilecek KDV borçlanır.
Örnek 3: Ticari Mal Alış İadesi
25.03.2025 tarihinde 1.000 TL + %20 KDV mal satıcıya iade edilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
25.03.2025 – Mal Alış İadesi
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 320 1 X0001 | Xyz Ltd. Şti. | 1.200,00 | |
| 153 00 900 20 | %20 Ticari Mal Alış İadeleri | 1.000,00 | |
| 391 3 504 20 | %20 Alınan Malların İadesi, Gerçekleşmeyen İşlemler | 200,00 | |
| TOPLAM | 1.200,00 | 1.200,00 |
Açıklama: İade muavini ve KDV düzeltmesi birlikte çalışır. Satıcı borcu azalır.
Örnek 4: Satılan Ticari Mal Maliyeti
28.03.2025 tarihinde satılan malların maliyeti 7.500 TL’dir. Kayıt nasıl yapılır?
28.03.2025 – Satılan Mal Maliyeti
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 621 | SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-) | 7.500,00 | |
| 153 00 108 20 | %20 Ticari Mal Alışları | 7.500,00 | |
| TOPLAM | 7.500,00 | 7.500,00 |
Açıklama: Stok çıkar, maliyet 621 hesabına yazılır. Hasılat kaydı ayrıdır.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
153 Ticari Mallar, satılmak üzere alınan emtia stokunu izler. Doğru muavin ve maliyet çıkışı brüt kârı güvenilir kılar.
Yevmiye örnekleri Teknomax örnek hesap planıyla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
153 Ticari Mallar nedir?
Satmak amacıyla alınan ve üzerinde değişiklik yapılmayan ticari malların izlendiği stok hesabıdır.
Ticari mal alışında KDV nereye yazılır?
Mal bedeli 153’e, indirilecek KDV 191 hesabına kaydedilir.
Satış maliyeti nasıl kaydedilir?
Maliyet tutarı 621 hesabına borç, 153’e alacak yazılır.
153 ile 150 farkı nedir?
150 üretim malzemesini, 153 satılacak emtiayı izler.


