138 Şüpheli Diğer Alacaklar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubunda yer alır. Ödeme süresi geçmiş, vadesi birden fazla uzatılmış, protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz diğer alacaklar bu hesapta izlenir. Ticari şüpheli alacaklar 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabındadır. Bu yazıda hesabın tanımı, işleyişi ve yevmiye örnekleri ele alınır.
138 Şüpheli Diğer Alacaklar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 138 Şüpheli Diğer Alacaklar, ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi birkaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz diğer alacakları kapsar.
Hesap, Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubundadır. Brüt şüpheli diğer alacağı taşır. Karşılık 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabında ayrılır. Ticari alacak şüphelileri 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında kalır.
İşleyiş
Tek düzen hesap planındaki işleyiş şöyledir:
Böylece sağlam diğer alacaklardan ayrılmış brüt bakiye okunur. Virman ile karşılık aynı kayıtta karıştırılmamalıdır.
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında hesap kebir ve muavin düzeyinde şu kodla izlenir:
Dosya bazında ayrıntı gerekiyorsa işletme kendi muavin yapısını oluşturabilir.
Mevzuat Ve Şartlar
VUK md. 323: Dava veya icra safhasındaki alacaklar ile protesto edilen veya yazı ile birden fazla istenip ödenmeyen alacaklar şüpheli sayılabilir. Şart oluşmadan şüpheli sınıfa alınmamalıdır.
Karşılık: Teminatlı alacaklarda karşılık, teminatı aşan kısım için kullanılır. Karşılık 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabında izlenir.
Belge: İhtar, protesto, dava veya icra belgeleri dosyada tutulur. Ticari / diğer alacak ayrımı korunmalıdır.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Diğer Alacağın Şüpheliye Alınması
15.05.2025 tarihinde 12.000 TL diğer çeşitli alacak icra takibine alınmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
15.05.2025 – Şüpheli Diğer Alacak Virmanı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 138 | Şüpheli Diğer Alacaklar | 12.000,00 | |
| 136 9 23 | 2023 Diğer Çeşitli Alacaklar | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Bakiye 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabından 138’e taşınır. Ticari şüpheli hesabı olan 128 Şüpheli Ticari Alacaklar kullanılmaz. Hukuki dayanak dosyada saklanır.
Örnek 2: Şüpheli Diğer Alacak Karşılığı
15.05.2025 tarihinde aynı 12.000 TL için karşılık ayrılacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
15.05.2025 – Şüpheli Diğer Alacak Karşılığı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 654 0 | Karşılık Giderleri (-) | 12.000,00 | |
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Gider 654 0’a, düzenleyici karşılık 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabına yazılır. 138 brüt bakiyesi ayrıca durur. Bilançoda net alacak 138 eksi 139 ile görünür.
Örnek 3: Şüpheli Alacağın Tahsili
10.09.2025 tarihinde 12.000 TL’nin tamamı bankaya geçmiştir. Kayıtlar nasıl yapılır?
10.09.2025 – Şüpheli Diğer Alacak Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 12.000,00 | |
| 138 | Şüpheli Diğer Alacaklar | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
10.09.2025 – Karşılık İptali
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | 12.000,00 | |
| 644 0 | Konusu Kalmayan Karşılıklar | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Alacak ve karşılık ayrı ayrı kapanır. Banka artar, 138 alacaklanır. Karşılık iptali 644 0 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına yazılır. İki kayıt birlikte yapılmazsa 139 açık kalır.
Örnek 4: Değersiz Alacak Mahsubu
20.11.2025 tarihinde 12.000 TL alacağın tahsili imkânsız hale gelmiştir. Daha önce ayrılan karşılık ile mahsup edilecektir. Kayıt nasıl yapılır?
20.11.2025 – Değersiz Diğer Alacak Mahsubu
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | 12.000,00 | |
| 138 | Şüpheli Diğer Alacaklar | 12.000,00 | |
| TOPLAM | 12.000,00 | 12.000,00 |
Açıklama: Karşılık ile şüpheli alacak mahsup edilir. Hem 138 hem 139 kapanır. Daha önce karşılık ayrılmamışsa önce karşılık, sonra mahsup sırası izlenir.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
138 Şüpheli Diğer Alacaklar, 13 Diğer Alacaklar grubundaki tahsil riskini bilançoda görünür kılar. Virman ve karşılık disiplini korunursa vergi ve raporlama daha güvenilir kalır.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki kodlarla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
138 Şüpheli Diğer Alacaklar nedir?
Tek düzen hesap planına göre 138 Şüpheli Diğer Alacaklar, tahsili şüpheli hale gelen diğer alacakların izlendiği aktif hesaptır. Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunda yer alır.
Ticari şüpheli alacaklar ayrı hesapta tutulur.
138 ile 128 farkı nedir?
128 Şüpheli Ticari Alacaklar, ticari alacaklar içindir. 138 ise diğer alacaklar grubundaki şüpheli bakiyeler içindir.
Şüpheliye alma kaydı nasıl yapılır?
İlgili diğer alacak hesabı alacaklanır, 138 borçlanır. Gerekirse ayrı fişte 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı ile karşılık ayrılır.
Hukuki dayanak dosyada saklanmalıdır.
Tahsilatta hangi kayıtlar yapılır?
138 alacaklanır, banka borçlanır. Ayrı kayıtta 139 borçlanır, 644 0 alacaklanır.
Böylece hem alacak hem karşılık kapanır.
Karşılık zorunlu mudur?
VUK koşulları ve teminat durumu birlikte değerlendirilir. Koşullar oluştuysa 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı ile karşılık ayrılır.
Teminatlı kısım düşülmelidir.


