Örnek 1: Karşılık Ayrılması
31.12.2025 tarihinde 15.000 TL şüpheli diğer alacağa tam karşılık ayrılacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
31.12.2025 – Şüpheli Diğer Alacak Karşılığı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 654 0 | Karşılık Giderleri (-) | 15.000,00 | |
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | | 15.000,00 |
| TOPLAM | | 15.000,00 | 15.000,00 |
Açıklama: Gider 654 0’a, karşılık 139’a yazılır.
138 Şüpheli Diğer Alacaklar bakiyesi ayrıca durur. Bilançoda net alacak 138 eksi 139 ile görünür.
Örnek 2: Tahsilatta Karşılık İptali
15.09.2025 tarihinde 15.000 TL’nin tamamı tahsil edilmiş, karşılık iptal edilecektir. Kayıt nasıl yapılır?
15.09.2025 – Karşılık İptali
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | 15.000,00 | |
| 644 0 | Konusu Kalmayan Karşılıklar | | 15.000,00 |
| TOPLAM | | 15.000,00 | 15.000,00 |
Açıklama: Karşılık kapanır, 644 0’a yazılır. 138 tahsilat kaydı ayrı yapılır. Tahsilattan sonra 139 açık bırakılırsa bilanço yanıltıcı kalır.
Örnek 3: Değersiz Alacak Mahsubu
20.08.2025 tarihinde 15.000 TL alacak değersiz hale gelmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
20.08.2025 – Değersiz Alacak Mahsubu
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | 15.000,00 | |
| 138 | Şüpheli Diğer Alacaklar | | 15.000,00 |
| TOPLAM | | 15.000,00 | 15.000,00 |
Açıklama: Karşılık ile şüpheli alacak mahsup edilir. Hem 138 hem 139 kapanır. Zarar fazlası oluşursa tek düzen açıklamasına göre 681 Önceki Dönem Gider Ve Zararları hesabı değerlendirilir.
30.11.2025 tarihinde 50.000 TL şüpheli diğer alacağın 20.000 TL’si teminatlıdır. Teminatsız 30.000 TL için karşılık ayrılacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
30.11.2025 – Kısmi Karşılık
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|
| 654 0 | Karşılık Giderleri (-) | 30.000,00 | |
| 139 | Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) | | 30.000,00 |
| TOPLAM | | 30.000,00 | 30.000,00 |
Açıklama: Teminatlı kısım karşılık dışında bırakılır. Yalnızca tahsil riski taşıyan 30.000 TL için karşılık ayrılır. 138’deki brüt bakiye 50.000 TL olarak kalır.
