132 İştiraklerden Alacaklar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubunda yer alır. İşletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemlerle (ödünç verme ve benzeri nedenlerle) iştiraklerinden olan alacakları bu hesapta izlenir. Ticari satış alacakları 120 Alıcılar hesabındadır. Bu yazıda hesabın tanımı, işleyişi, ilgili mevzuat çerçevesi ve yevmiye örnekleri ele alınır.
132 İştiraklerden Alacaklar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 132 İştiraklerden Alacaklar, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla iştiraklerinden olan alacaklarını kapsar.
Hesap, Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubundadır. İştirak payı mali duran varlıklar grubunda izlenir. İştirake verilen nakit veya benzeri finansman ise cari alacaktır. Mal satışından doğan alacak 120 Alıcılar altında kalır. Kontrol gücü bulunan grup şirketlerinden alacak 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabında izlenir.
İşleyiş
Tek düzen hesap planındaki işleyiş şöyledir:
Borç bakiyesi, iştirakten henüz tahsil edilmemiş tutarı gösterir. Bir yılı aşan kısım 232 İştiraklerden Alacaklar hesabına taşınır.
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında hesap kebir ve muavin düzeyinde şu kodla izlenir:
İştirak bazında ayrıntı gerekiyorsa işletme kendi muavin yapısını oluşturabilir.
Mevzuat Ve Değerleme
Kayıtlı değer: Alacaklar VUK çerçevesinde kayıtlı değeriyle izlenir. İştirak unvanı, sözleşme ve ödeme belgeleri dosyada tutulur.
İlişkili kişi: İştirak ilişkisi transfer fiyatlandırması ve emsal faiz kurallarını gündeme getirebilir. Dönem sonunda faiz tahakkuku değerlendirilir.
Pay ile cari ayrımı: Sermaye payı ile finansman carisi aynı hesapta birleştirilmez. Pay yatırımı ile ödünç hareketi ayrı belgelenir.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: İştirake Bankadan Ödünç
10.04.2025 tarihinde iştirake vadesiz hesaptan 50.000 TL ödünç aktarılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
10.04.2025 – İştirake Nakit Ödünç
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 132 | İştiraklerden Alacaklar | 50.000,00 | |
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 50.000,00 | |
| TOPLAM | 50.000,00 | 50.000,00 |
Açıklama: İştirake verilen tutar 132’ye borç, 102 Bankalar hesabına alacak yazılır. Bu kayıt sermaye payı artışı değildir. Ticari satış alacağı da değildir.
Örnek 2: İştirakten Kısmi Tahsilat
20.09.2025 tarihinde iştirak 40.000 TL’yi bankaya yatırmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
20.09.2025 – İştirak Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 40.000,00 | |
| 132 | İştiraklerden Alacaklar | 40.000,00 | |
| TOPLAM | 40.000,00 | 40.000,00 |
Açıklama: Tahsilat 132 bakiyesini düşürür. Kalan 10.000 TL açık alacak olarak durur. Ekstre açıklaması iştirak unvanını taşımalıdır.
Örnek 3: Dönem Sonu Faiz Tahakkuku
31.12.2025 tarihinde iştirak alacağına 3.600 TL faiz tahakkuk ettirilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
31.12.2025 – İştirak Faiz Tahakkuku
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 132 | İştiraklerden Alacaklar | 3.600,00 | |
| 642 0 | Faiz Gelirleri | 3.600,00 | |
| TOPLAM | 3.600,00 | 3.600,00 |
Açıklama: Faiz hem alacağı hem 642 0 Faiz Gelirleri hesabını artırır. Oran emsale uygun tutulmalı, gerekçe dosyada saklanmalıdır.
Örnek 4: Kalan Bakiye Ve Faizin Tahsili
28.01.2026 tarihinde kalan anapara ve faiz toplamı 13.600 TL bankaya geçmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
28.01.2026 – İştirak Bakiye Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 13.600,00 | |
| 132 | İştiraklerden Alacaklar | 13.600,00 | |
| TOPLAM | 13.600,00 | 13.600,00 |
Açıklama: Anapara ve faiz bakiyesi birlikte kapanabilir. İşletme tercihine göre faiz satırı muavinde ayrı da izlenebilir.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
132 İştiraklerden Alacaklar, Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunun iştirak finansmanı unsurunu izler. Pay ile cari ayrımı ve belge disiplini korunursa grup bakiyeleri daha güvenilir okunur.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki kodlarla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
132 İştiraklerden Alacaklar nedir?
Tek düzen hesap planına göre 132 İştiraklerden Alacaklar, esas faaliyet dışı işlemlerle iştiraklerden olan alacakların izlendiği hesaptır. Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunda yer alır.
Borç bakiyesi açık iştirak alacağını gösterir.
İştirak ile bağlı ortaklık alacağı nasıl ayrılır?
İştirak genelde daha sınırlı payı, bağlı ortaklık ise kontrol gücünü ifade eder. Finansman alacakları sırasıyla 132 veya 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabında izlenir.
Pay yatırımı mali duran varlıklar grubunda ayrıca tutulur.
İştirake borç vermede faiz gerekir mi?
İlişkili kişi kapsamında emsal faiz kuralları uygulanabilir. Faizsiz işlem örtülü kazanç riski doğurabilir.
Dönem sonunda faiz tahakkuku değerlendirilir.
İştirak alacağı ile 120 Alıcılar farkı nedir?
120 Alıcılar, ticari satıştan doğan alacaklar içindir. İştirake ödünç veya benzeri finansman 132’dedir.
Esas faaliyet dışı nitelik burada belirleyicidir.
Mali müşavir programı iştirak alacağını nasıl izler?
Hesap planı, yevmiye ve mizan birlikte çalışmalıdır. İştirak unvanı ve faiz satırları ayrı okunabilmelidir.
Teknomax örnek planı bu ayrımı destekler.


