131 Ortaklardan Alacaklar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubunda yer alır. İşletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemlerle (ödünç verme ve benzeri nedenlerle) ortaklarından olan alacakları bu hesapta izlenir. Ticari mal veya hizmet satışından doğan alacaklar 120 Alıcılar hesabındadır. Bu yazıda hesabın tanımı, işleyişi, ilgili mevzuat çerçevesi ve yevmiye örnekleri ele alınır.
131 Ortaklardan Alacaklar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 131 Ortaklardan Alacaklar, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarların izlendiği hesaptır.
Hesap, Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubundadır. Bu grup, ticari nedene dayanmayan ve en çok bir yıl içinde tahsil edilmesi düşünülen senetli veya senetsiz alacakları kapsar. Ortağa verilen nakit, ortak adına yapılan ödeme veya benzeri finansman hareketleri burada izlenir. Mal satışından doğan cari 120 Alıcılar altında kalır.
İşleyiş
Tek düzen hesap planındaki işleyiş şöyledir:
Borç bakiyesi, ortaklardan henüz tahsil edilmemiş tutarı gösterir. İşletmenin ortağa borcu 331 Ortaklara Borçlar hesabında izlenir. Bir yılı aşan kısım 231 Ortaklardan Alacaklar hesabına taşınır.
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında TL ortak cari için şu muavin kullanılır:
Birden fazla ortak varsa işletme kendi muavin veya cari kart yapısını oluşturabilir. Amaç, ortak bazında bakiyenin okunabilmesidir.
Mevzuat Ve Değerleme
Kayıtlı değer: Vergi Usul Kanunu çerçevesinde alacaklar kayıtlı değeriyle izlenir. Belge ve ortak karar dayanakları dosyada tutulur.
İlişkili kişi: Kurumlar Vergisi Kanunu md. 13 kapsamında ilişkili kişi işlemlerinde emsal faiz ve transfer fiyatlandırması kuralları gündeme gelebilir. Faizsiz veya düşük faizli ortak finansmanı örtülü kazanç dağıtımı riski taşıyabilir. Dönem sonunda adat ile faiz tahakkuku değerlendirilir.
Nakit ödeme sınırı: Yüksek tutarlı nakit çıkışlarında VUK’taki güncel nakit ödeme sınırına uyulur. Sınırın üzerindeki ödemelerde banka kanalı tercih edilir.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Ortağa Kasadan Ödünç
12.03.2025 tarihinde ortak, işletme kasasından 30.000 TL ödünç almıştır. Kayıt nasıl yapılır?
12.03.2025 – Ortağa Nakit Ödünç
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 131 TL | TL Ortaklardan Alacaklar | 30.000,00 | |
| 100 TL 00 | Merkez Kasa | 30.000,00 | |
| TOPLAM | 30.000,00 | 30.000,00 |
Açıklama: Ortağa verilen tutar 131’e borç, 100 Kasa hesabına alacak yazılır. Bu hareket ticari satış alacağı değildir. 120 Alıcılar kullanılmaz.
Örnek 2: Ortak Alacağının Bankadan Tahsili
25.06.2025 tarihinde ortak, 30.000 TL borcunu vadesiz hesaba yatırmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
25.06.2025 – Ortak Alacağı Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 30.000,00 | |
| 131 TL | TL Ortaklardan Alacaklar | 30.000,00 | |
| TOPLAM | 30.000,00 | 30.000,00 |
Açıklama: 102 Bankalar borç, 131 alacak çalışır. Ekstre açıklamasında ortak unvanı yer almalıdır.
Örnek 3: Dönem Sonu Adat Faizi
31.12.2025 tarihinde ortak cari bakiyesine 2.400 TL emsal faiz tahakkuk ettirilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
31.12.2025 – Ortak Adat Faiz Tahakkuku
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 131 TL | TL Ortaklardan Alacaklar | 2.400,00 | |
| 642 0 | Faiz Gelirleri | 2.400,00 | |
| TOPLAM | 2.400,00 | 2.400,00 |
Açıklama: Faiz tutarı ortak alacağını artırır. Karşılığı 642 0 Faiz Gelirleri hesabına yazılır. Emsal oran gerekçesi ilişkili kişi dosyasında saklanır.
Örnek 4: Faizin Bankadan Tahsili
15.01.2026 tarihinde tahakkuk eden 2.400 TL faiz bankaya yatırılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
15.01.2026 – Adat Faiz Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 2.400,00 | |
| 131 TL | TL Ortaklardan Alacaklar | 2.400,00 | |
| TOPLAM | 2.400,00 | 2.400,00 |
Açıklama: Tahakkuk ile tahsilat ayrı izlenir. Anapara kapanmış olsa bile faiz bakiyesi açık kalmışsa bu kayıtla kapatılır.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
131 Ortaklardan Alacaklar, Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunun ortaklık finansmanı unsurunu izler. Tek düzen işleyiş kurallarına ve belge disiplinine uyulduğunda bilanço ve vergi denetimi daha sağlıklı yürütülür.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki muavin kırılımlarıyla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
131 Ortaklardan Alacaklar nedir?
Tek düzen hesap planına göre 131 Ortaklardan Alacaklar, esas faaliyet dışı işlemlerle ortaklardan olan alacakların izlendiği hesaptır. Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunda yer alır.
Borç bakiyesi açık ortak alacağını gösterir.
Ortaklardan alacaklar ile 120 Alıcılar farkı nedir?
120 Alıcılar, mal veya hizmet satışından doğan ticari alacaklar içindir. Ortağa ödünç veya benzeri finansman ise 131’de izlenir.
İki hesabın karıştırılması hem bilanço hem vergi riski yaratır.
Ortağa borç vermede faiz zorunlu mudur?
İlişkili kişi kapsamında emsal faiz kuralları uygulanabilir. Faizsiz bırakmak örtülü kazanç dağıtımı riski doğurabilir.
Dönem sonunda adat ile faiz tahakkuku değerlendirilir.
Kısa ve uzun vadeli ortak alacağı nasıl ayrılır?
Bir yıl içinde tahsil edilecek kısım 131’de kalır. Bir yılı aşan tutar 231 Ortaklardan Alacaklar hesabına taşınır.
Vade sınıflaması dönem sonunda gözden geçirilir.
Ortak cari hesabı muhasebe programında nasıl izlenir?
Ortak hareketleri yevmiye ile bağlanmalı, bakiye ve faiz ayrı kontrol edilmelidir.
Teknomax örnek planında 131 TL muaviniyle TL bakiyeler izlenebilir.


