Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template
Edit Template

133 - Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar

133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubunda yer alır. İşletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemlerle (ödünç verme ve benzeri nedenlerle) bağlı ortaklıklardan olan alacakları bu hesapta izlenir. Ticari satış alacakları 120 Alıcılar hesabındadır. Bu yazıda hesabın tanımı, işleyişi, ilgili mevzuat çerçevesi ve yevmiye örnekleri ele alınır.

133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Nedir?

Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla bağlı ortaklıklardan olan alacaklarını içerir.
 
Hesap, Dönen Varlıklar altında 13 Diğer Alacaklar grubundadır. Bağlı ortaklıkta kontrol gücü vardır. Daha sınırlı paylı iştirak finansmanı 132 İştiraklerden Alacaklar hesabında izlenir. Mal veya hizmet satışından doğan alacak 120 Alıcılar altında kalır.

İşleyiş

Tek düzen hesap planındaki işleyiş şöyledir:
Borç bakiyesi, bağlı ortaklıktan henüz tahsil edilmemiş tutarı gösterir. Bir yılı aşan kısım 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabına taşınır.

Hesap Kırılımı

Teknomax örnek hesap planında hesap kebir ve muavin düzeyinde şu kodla izlenir:
Grup şirketi bazında ayrıntı gerekiyorsa işletme kendi muavin yapısını oluşturabilir.

Mevzuat Ve Değerleme

Kayıtlı değer: Alacaklar VUK çerçevesinde kayıtlı değeriyle izlenir. Grup içi sözleşme, yönetim kararı ve ödeme belgeleri saklanır.
 
İlişkili kişi: Bağlı ortaklık ilişkisi konsolidasyon ve transfer fiyatlandırması kurallarını birlikte gündeme getirir. Emsal faiz ve ekonomik gerekçe dosyada tutulur.
 
Pay ile cari ayrımı: Bağlı ortaklık sermaye payı ile grup içi finansman carisi aynı hesapta birleştirilmez.

Yevmiye Örnekleri

Örnek 1: Bağlı Ortaklığa Bankadan Ödünç

05.05.2025 tarihinde bağlı ortaklığa vadesiz hesaptan 80.000 TL ödünç aktarılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
 
05.05.2025 – Bağlı Ortaklığa Nakit Ödünç
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
133Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar80.000,00
102 TL 0Vadesiz Mevduat Hesapları80.000,00
TOPLAM80.000,0080.000,00
Açıklama: Grup içi finansman 133’e borç, 102 Bankalar hesabına alacak yazılır. Bu hareket ticari satış alacağı değildir. 120 Alıcılar kullanılmaz.

Örnek 2: Bağlı Ortaklıktan Tahsilat

18.10.2025 tarihinde bağlı ortaklık 50.000 TL’yi bankaya yatırmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
 
18.10.2025 – Bağlı Ortaklık Tahsilatı
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
102 TL 0Vadesiz Mevduat Hesapları50.000,00
133Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar50.000,00
TOPLAM50.000,0050.000,00
Açıklama: Tahsilat 133 bakiyesini düşürür. Kalan 30.000 TL açık alacak olarak durur. Mutabakat tutanağı dönem sonunda güncellenir.

Örnek 3: Dönem Sonu Faiz Tahakkuku

31.12.2025 tarihinde bağlı ortaklık alacağına 4.800 TL faiz tahakkuk ettirilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
 
31.12.2025 – Bağlı Ortaklık Faiz Tahakkuku
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
133Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar4.800,00
642 0Faiz Gelirleri4.800,00
TOPLAM4.800,004.800,00
Açıklama: Faiz tutarı alacağı artırır. Karşılığı 642 0 Faiz Gelirleri hesabına yazılır. Emsal oran gerekçesi transfer fiyatlandırması dosyasında saklanır.

Örnek 4: Faizin Bankadan Tahsili

20.01.2026 tarihinde tahakkuk eden 4.800 TL faiz bankaya geçmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
 
20.01.2026 – Faiz Tahsilatı
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
102 TL 0Vadesiz Mevduat Hesapları4.800,00
133Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar4.800,00
TOPLAM4.800,004.800,00
Açıklama: Tahakkuk ile tahsilat ayrı izlenir. Anapara bakiyesi açık kalmışsa faiz satırı ayrıca kapatılmış olur.

Sonuç

133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar, Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunun bağlı ortaklık finansmanı unsurunu izler. Kontrol gücü, belge ve faiz disiplini korunursa grup cari riski daha net okunur.
 
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki kodlarla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar nedir?

Tek düzen hesap planına göre 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar, esas faaliyet dışı işlemlerle bağlı ortaklıklardan olan alacakların izlendiği hesaptır. Dönen Varlıklar altında diğer alacaklar grubunda yer alır.
 
Borç bakiyesi açık bağlı ortaklık alacağını gösterir.
Bağlı ortaklıkta kontrol gücü vardır. İştirak genelde daha sınırlı payı ifade eder. Finansman alacakları 132 İştiraklerden Alacaklar veya 133 altında ayrılır.
 
Pay yatırımı mali duran varlıklar grubunda ayrıca tutulur.
İlişkili kişi kapsamında emsal faiz kuralları uygulanabilir. Faizsiz bırakmak örtülü kazanç riski doğurabilir.
 
Dönem sonunda faiz tahakkuku değerlendirilir.
120 Alıcılar, ticari satıştan doğan alacaklar içindir. Bağlı ortaklığa ödünç veya benzeri finansman 133’tedir.
 
Esas faaliyet dışı nitelik burada belirleyicidir.
Yevmiye, banka ekstresi ve grup mutabakat tutanağı birlikte okunmalıdır.
 
Teknomax örnek planı 133 bakiyesini mizan üzerinden izlemeyi kolaylaştırır.
Edit Template

Teknomax Çözüm Ekosistemi

Ticari Program

İşletmenize Özel Ön Muhasebe ve ERP Çözümleri

Mali Müşavir Programı

Muhasebe Ofisinize Özel Çözümler

Sektörel Çözümler

Sektörünüze Özel Çözümler

E-Belge Çözümleri

İşletmeniz İçin Dijital Çözümler
Edit Template