128 Şüpheli Ticari Alacaklar, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında ticari alacaklar grubunda yer alır. Ödeme süresi geçmiş, protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına alınmış senetli ve senetsiz alacaklar bu hesapta izlenir. Bu yazıda virman, karşılık ve tahsilat yevmiye örnekleri ele alınır.
128 Şüpheli Ticari Alacaklar Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 128 Şüpheli Ticari Alacaklar, tahsili şüpheli hale gelmiş ticari alacakları kapsar.
Hesap, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında 12 Ticari Alacaklar grubunda yer alır. Normal alacak 120 Alıcılar, 121 Alacak Senetleri veya 101 Alınan Çekler hesabından bu hesaba taşınır. Karşılık 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabında ayrılır.
İşleyiş
Tek düzen işleyiş şöyledir:
Hesap Kırılımı
Teknomax örnek hesap planında sık kullanılan kırılımlar şöyledir:
Mevzuat Ve Şartlar
Şüpheli alacak: VUK md. 323 uyarınca dava veya icra safhasındaki alacaklar ile protesto edilen veya yazı ile birden fazla istenip ödenmeyen alacaklar şüpheli sayılabilir. Karşılık genelde KDV dahil tutar üzerinden ayrılır.
Değersiz alacak: Şart oluşursa VUK md. 322 çerçevesinde kayıttan düşme değerlendirilir.
Belgelendirme: Hukuki dosya, ihtar ve yazışmalar dayanak oluşturur. Şart oluşmadan şüpheli sınıfa alınmaz.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Cari Alacağın Şüpheli Hale Gelmesi
10.06.2025 tarihinde Abc Ltd. Şti.’nin 45.000 TL alacağı icra takibine alınmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
10.06.2025 – Şüpheli Cari Virmanı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 128 1 TL | TL Şüpheli Cari Alacaklar | 45.000,00 | |
| 120 1 0 A001 | Abc Ltd. Şti. | 45.000,00 | |
| TOPLAM | 45.000,00 | 45.000,00 |
Açıklama: Alacak 120 Alıcılar hesabından 128 1 TL’ye taşınır. Karşılık ayrı kayıtta yapılır. Hukuki dayanak dosyada tutulur.
Örnek 2: Şüpheli Alacak Karşılığı
10.06.2025 tarihinde aynı 45.000 TL için karşılık ayrılacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
10.06.2025 – Şüpheli Alacak Karşılığı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 654 0 | Karşılık Giderleri (-) | 45.000,00 | |
| 129 | Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) | 45.000,00 | |
| TOPLAM | 45.000,00 | 45.000,00 |
Açıklama: Gider 654’e, düzenleyici karşılık 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabına yazılır. 128 bakiyesi ayrıca durur. Bilançoda net alacak 128 eksi 129 ile görünür.
Örnek 3: Karşılıksız Çekin 128’e Alınması
15.07.2025 tarihinde 8.000 TL’lik çek karşılıksız çıkmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
15.07.2025 – Karşılıksız Çek
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 128 2 TL | TL Karşılıksız Çekler | 8.000,00 | |
| 101 TL 03 | Karşılıksız Çekler | 8.000,00 | |
| TOPLAM | 8.000,00 | 8.000,00 |
Açıklama: Önce 101 Alınan Çekler altında izlenen çek, hukuki takipte 128 2 TL’ye taşınabilir. Karşılık ayrı kayıtta değerlendirilir.
Örnek 4: Şüpheli Alacağın Tahsili
15.09.2025 tarihinde 45.000 TL tahsil edilmiştir. Kayıtlar nasıl yapılır?
15.09.2025 – Şüpheli Alacak Tahsilatı
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 102 TL 0 | Vadesiz Mevduat Hesapları | 45.000,00 | |
| 128 1 TL | TL Şüpheli Cari Alacaklar | 45.000,00 | |
| TOPLAM | 45.000,00 | 45.000,00 |
15.09.2025 – Karşılık İptali
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 129 | Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) | 45.000,00 | |
| 644 0 | Konusu Kalmayan Karşılıklar | 45.000,00 | |
| TOPLAM | 45.000,00 | 45.000,00 |
Açıklama: Alacak ve karşılık ayrı ayrı kapanır. Banka artar, 128 alacaklanır. Karşılık iptali 644’e yazılır.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı, tahsil riskini bilançoda görünür kılar. Virman ve karşılık disiplini korunursa vergi ve raporlama güvenilir kalır.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki muavin kırılımlarıyla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
128 Şüpheli Ticari Alacaklar nedir?
Tek düzen hesap planına göre 128 Şüpheli Ticari Alacaklar, tahsili şüpheli hale gelen ticari alacakların izlendiği aktif hesaptır.
Teknomax örnek planında cari, karşılıksız çek ve protestolu senet kırılımlarıyla takip edilir.
Şüpheli alacak şartları nelerdir?
Dava veya icra safhası ya da protesto veya yazı ile birden fazla talep şartı aranır. Küçük alacaklarda yazılı talep uygulaması yaygındır.
Güncel VUK metni kontrol edilmelidir.
Karşılık aynı kayıtta mı ayrılır?
Virman ve karşılık iki ayrı dengeli yevmiye olarak tutulabilir. Önce 120, 121 veya 101’den 128’e virman, sonra 654-129 karşılığı yapılır.
Teminatlı kısım düşülmelidir.
Tahsilatta hangi kayıtlar yapılır?
128 alacaklanır, banka borçlanır. Ayrı kayıtta 129 borçlanır, 644 alacaklanır.
Böylece hem alacak hem karşılık kapanır.


