Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

119 – Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı

119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında menkul kıymetler grubunda yer alan aktif düzenleyici hesaptır. Menkul kıymetlerin borsa veya piyasa değerlerinde önemli ya da sürekli azalma tespit edildiğinde ayrılan karşılıklar bu hesapta izlenir. Bu yazıda hesabın tanımı, karşılık ayırma ve iptal yevmiye örnekleri ele alınır.

119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Nedir?

Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-), menkul kıymetlerde ortaya çıkacak zararların karşılanması amacıyla ayrılması gereken karşılıkların izlendiği hesaptır.
 
Hesap, bilançoda ilgili menkul kıymet tutarlarından indirim olarak gösterilir. Brüt maliyet 110, 111, 112 veya 118 Diğer Menkul Kıymetler hesaplarında kalır. Net değer, brüt tutardan 119 bakiyesinin düşülmesiyle okunur.

İşleyiş

Tek düzen işleyiş şöyledir:
Geçici piyasa dalgalanması tek başına karşılık gerekçesi sayılmaz. Kalıcılık ve dayanak belge aranır.

Mevzuat Ve Karşılık Şartı

Değerleme: VUK çerçevesinde menkul kıymetler alış bedeli veya borsa rayici ile değerlenir. Kalıcı değer düşüklüğü tespitinde karşılık ayrılması gündeme gelir.
 
Vergisel kabul: Kabul ve KKEG ayrımı güncel mevzuat ile işletmenin tercihine göre değerlendirilir.
 
Belgelendirme: Değerleme notu, işlem fiyatı ve dayanak belge dosyada tutulur.

Yevmiye Örnekleri

Örnek 1: Değer Düşüklüğü Karşılığı Ayrılması

31.12.2025 tarihinde hisse portföyünde 8.000 TL kalıcı değer düşüklüğü tespit edilmiştir. Kayıt nasıl yapılır?
 
31.12.2025 – Değer Düşüklüğü Karşılığı
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
654 0Karşılık Giderleri (-)8.000,00
119Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)8.000,00
TOPLAM8.000,008.000,00
Açıklama: Gider 654’e, karşılık 119’a yazılır. 110 Hisse Senetleri veya 118 bakiyesi doğrudan düşülmez. Brüt tutar ile karşılık ayrı kalır.

Örnek 2: Karşılığın İptali

15.03.2026 tarihinde daha önce ayrılan 8.000 TL karşılık konusu kalmamıştır. Kayıt nasıl yapılır?
 
15.03.2026 – Karşılık İptali
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
119Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)8.000,00
644 0Konusu Kalmayan Karşılıklar8.000,00
TOPLAM8.000,008.000,00
Açıklama: Karşılık kapanır. Tutar 644 hesabına alacak yazılır. Menkul kıymet satışı varsa ayrıca 645 veya 655 kaydı yapılır.

Örnek 3: Satış Öncesi Karşılık Kapama

20.04.2026 tarihinde karşılık ayrılmış 5.000 TL’lik menkul kıymet satılmadan önce karşılık kapatılacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
 
20.04.2026 – Satış Öncesi Karşılık Kapama
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
119Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)5.000,00
644 0Konusu Kalmayan Karşılıklar5.000,00
TOPLAM5.000,005.000,00
Açıklama: Önce karşılık kapanır, sonra satış kaydı 110 veya 118 çıkışı ve banka girişi ile tamamlanır. Aksi halde aynı düşüş hem 119 hem satış sonucunda yinelenir.

Örnek 4: Ek Karşılık Ayrılması

31.12.2026 tarihinde mevcut karşılığa ek 2.000 TL daha ayrılacaktır. Kayıt nasıl yapılır?
 
31.12.2026 – Ek Karşılık
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
654 0Karşılık Giderleri (-)2.000,00
119Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)2.000,00
TOPLAM2.000,002.000,00
Açıklama: Ek karşılık, yeni bir düşüşün kalıcı olduğuna karar verildiğinde açılır. Mevcut 119 bakiyesi silinmez, üzerine eklenir.

Sonuç

119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı, menkul kıymet portföyünün net değerini bilançoya doğru taşır. Kalıcılık şartı ve iptal disiplini korunursa raporlama güvenilir kalır.
 
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki muavin kırılımlarıyla düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı nedir?

Tek düzen hesap planına göre 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı, menkul kıymetlerdeki kalıcı değer düşüşleri için ayrılan karşılığı izleyen aktif düzenleyici hesaptır.
 
Bilançoda ilgili menkul kıymetlerden indirim olarak gösterilir.
Karşılık ayrılırken 654 borçlanır, 119 alacaklanır. İptalde 119 borçlanır, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar alacaklanır.
 
Vergisel kabul şartı ayrıca değerlendirilir.
Hayır. Geçici dalgalanma için karşılık ayrılmaz. Kalıcı düşüş ve dayanak belge aranır.
 
İşletmenin tercihi ve mevzuat birlikte yorumlanmalıdır.
Önce karşılık iptal edilir veya satış kaydıyla birlikte kapatılır. Satış kâr veya zararı ayrıca 645 veya 655 ile izlenir.
 
119 açık bırakılırsa bilanço yanıltıcı kalır.

Son Yazılar

  • All Posts
  • Kategorisiz
  • Mevzuat
  • Teknomax Muhasebe Programları
    •   Back
    • Muhasebe Örnekleri
    • Tek Düzen Hesap Planı
    • Beyanname
    • Temel Bilgiler
    •   Back
    • Ticari Program
    • Müşavir Programı
Load More

End of Content.

Edit Template

Teknomax Çözüm Ekosistemi

Ticari Program

İşletmenize Özel Ön Muhasebe ve ERP Çözümleri

Mali Müşavir Programı

Muhasebe Ofisinize Özel Çözümler

Sektörel Çözümler

Sektörünüze Özel Çözümler

E-Belge Çözümleri

İşletmeniz İçin Dijital Çözümler
Edit Template