122 Alacak Senetleri Reeskontu, tek düzen hesap planında Dönen Varlıklar altında ticari alacaklar grubunda yer alan aktif düzenleyici hesaptır. Bilanço gününde senetli alacakların tasarruf değeriyle değerlenmesini sağlamak üzere ayrılan reeskont tutarları bu hesapta izlenir. Bu yazıda dönem sonu ayırma ve izleyen dönem kapanış yevmiye örnekleri ele alınır.
122 Alacak Senetleri Reeskontu Nedir?
Tek düzen hesap planı açıklamalarına göre 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-), bilanço gününde alacak senetleri için ayrılan reeskont tutarlarının izlenmesinde kullanılır.
Hesap, bilançoda 121 Alacak Senetleri bakiyesinden indirim olarak gösterilir. 121 bakiyesi reeskontla silinmez. Düzenleyici 122 kullanılır.
İşleyiş
Teknomax örnek hesap planındaki işleyiş şöyledir:
Tek düzen açıklamalarında 652 ve 642 hesap adları geçer. Teknomax örnek planında bu işlev 657 1 ve 647 0 muavinleriyle izlenir.
Mevzuat Ve Hesaplama
İhtiyarilik: VUK md. 281 uyarınca senede bağlı alacaklar değerleme günündeki kıymetine indirgenebilir. Uygulama ihtiyaridir. Alacak reeskontu yapılırsa borç senetleri reeskontu da zorunludur.
Hesaplama: İç iskonto yöntemi yaygındır. Senet üzerinde faiz oranı varsa bu oran, yoksa TCMB reeskont oranı kullanılır. Reeskont tutarına KDV uygulanmaz.
Ara dönem: Geçici vergi dönemlerinde de hesaplanabilir. Her dönem kendi ayırma ve iptal kaydını taşır.
Yevmiye Örnekleri
Örnek 1: Dönem Sonu Reeskont Ayrılması
31.12.2025 tarihinde 120.000 TL nominal değerli senet için 5.753 TL reeskont hesaplanmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
31.12.2025 – Alacak Senedi Reeskontu
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 657 1 | Ticari Alacak Senetleri Reoskontu | 5.753,00 | |
| 122 | Alacak Senetleri Reeskontu (-) | 5.753,00 | |
| TOPLAM | 5.753,00 | 5.753,00 |
Açıklama: Gider 657 1’e, düzenleyici karşılık 122’ye yazılır. 121 Alacak Senetleri bakiyesi değişmez.
Örnek 2: İzleyen Dönem Reeskont İptali
01.01.2026 tarihinde önceki dönem reeskontu iptal edilecektir. Kayıt nasıl yapılır?
01.01.2026 – Reeskont İptali
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 122 | Alacak Senetleri Reeskontu (-) | 5.753,00 | |
| 647 0 | Reeskont Faiz Gelirleri | 5.753,00 | |
| TOPLAM | 5.753,00 | 5.753,00 |
Açıklama: Karşılık kapanır. Gelir 647 0’a yazılır. Yeni dönem kendi reeskontunu ayrıca hesaplar. İptal unutulursa eski ve yeni reeskont üst üste biner.
Örnek 3: Geçici Vergi Dönemi Reeskontu
30.06.2025 tarihinde geçici vergi için 2.400 TL reeskont ayrılmıştır. Kayıt nasıl yapılır?
30.06.2025 – Geçici Vergi Reeskontu
| HESAP KODU | HESAP ADI | BORÇ | ALACAK |
|---|---|---|---|
| 657 1 | Ticari Alacak Senetleri Reoskontu | 2.400,00 | |
| 122 | Alacak Senetleri Reeskontu (-) | 2.400,00 | |
| TOPLAM | 2.400,00 | 2.400,00 |
Açıklama: Ara dönemde de aynı ayırma mantığı uygulanır. İzleyen dönemde iptal Örnek 2 gibi 122 borç / 647 0 alacak kaydıyla yapılır.
Örnek 4: Borç Senetleri Reeskontu Hatırlatması
Alacak reeskontu yapıldıysa 322 Borç Senetleri Reeskontu da hesaplanmalıdır. Tek taraflı uygulama mali tablo tutarsızlığı doğurur.
Açıklama: Alacak tarafını indirgeyip borç tarafını nominal bırakmak kabul edilmez. İki taraf birlikte değerlendirilir.
Önemli Noktalar
Kontrol Ve Denetim
Sonuç
122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı, senetli alacakların bilanço günü değerini düzeltir. Dönem sonu ayırma ve izleyen dönem kapanış disiplini korunursa dönemsellik ilkesi sağlanır.
Yevmiye örnekleri, Teknomax örnek hesap planındaki 657 1 ve 647 0 muavinleriyle düzenlenmiştir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve işletmenin hesap planı esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
122 Alacak Senetleri Reeskontu nedir?
Tek düzen hesap planına göre 122 Alacak Senetleri Reeskontu, vadesi gelmemiş alacak senetlerinin indirgenmiş değeri için kullanılan aktif düzenleyici hesaptır.
Bilançoda 121 bakiyesinden indirim olarak gösterilir.
Reeskont zorunlu mudur?
Vergi uygulamasında ihtiyaridir. Yapılırsa borç senetleri reeskontu da zorunlu hale gelir.
İşletmenin tercihi tutarlı uygulanmalıdır.
Reeskont hangi hesaba gider yazılır?
Teknomax örnek planında dönem sonunda 657 1 borçlanır, 122 alacaklanır. İzleyen dönemde 122 borçlanır, 647 0 alacaklanır.
121 bakiyesi doğrudan değiştirilmez.
Çeklere reeskont uygulanır mı?
VUK uygulamasında çekler itibari değerle izlenir. Reeskont alacak senetleri için gündeme gelir.
Çek bakiyesi 101 Alınan Çekler üzerinden takip edilir.
