Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Bilgi Talebi ve Ücretsiz Deneme

Uzman ekibimizle görüşün ve Teknomax’ın tüm özelliklerini ücretsiz deneyerek işletmeniz için en doğru çözümü keşfedin.
Edit Template

Ticari Mal Alışlarında Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Ticari mal alışlarında muhasebe kaydı, satmak üzere alınan malların stok, KDV ve ödeme tarafıyla birlikte yevmiyeye işlenmesidir. Vadeli, peşin, farklı KDV oranlı ve karma ödemeli alışlar aynı mantıkla kurulur. Bu yazıda Teknomax örnek hesap planıyla pratik yevmiye örneklerini adım adım ele alıyoruz.

Ticari Mal Alışı Nedir?

Ticari mal alışı, işletmenin satmak amacıyla tedarikçiden satın aldığı malların muhasebe sistemine kaydedilmesidir. Kayıtta genellikle şu unsurlar yer alır:
Doğru kayıt, stok değeri, KDV beyannamesi ve finansal tablolar için zorunludur.

Yevmiye Örnekleri

Örnek 1: Vadeli Tek Oranlı Alış

15.03.2025 tarihinde Xyz Ltd. Şti.’den %20 KDV’li ticari mal alınmıştır. Mal bedeli 10.000 TL, KDV 2.000 TL, toplam 12.000 TL’dir. Ödeme yapılmamış, 30 gün vadeli alıştır. Kayıt nasıl yapılır?
 
15.03.2025 – Vadeli Ticari Mal Alışı
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
153 00 108 20%20 Ticari Mal Alışları10.000,00
191 1 1 20%20 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV2.000,00
320 1 X0001Xyz Ltd. Şti.12.000,00
TOPLAM12.000,0012.000,00
Açıklama: Mal bedeli stoka, KDV indirilecek KDV’ye, toplam tutar satıcı carisine yazılır.

Örnek 2: Peşin Banka Ödemeli Alış

20.03.2025 tarihinde Abc Ltd. Şti.’den %20 KDV’li mal alınmış ve bankadan peşin ödenmiştir. Mal bedeli 5.000 TL, KDV 1.000 TL, toplam 6.000 TL’dir. Kayıt nasıl yapılır?
 
20.03.2025 – Peşin Ticari Mal Alışı
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
153 00 108 20%20 Ticari Mal Alışları5.000,00
191 1 1 20%20 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV1.000,00
102 TL 0Vadesiz Mevduat Hesapları6.000,00
TOPLAM6.000,006.000,00
Açıklama: Peşin ödemede satıcı hesabı açılmaz. Toplam tutar doğrudan bankadan çıkar.

Örnek 3: Farklı KDV Oranlı Vadeli Alış

25.03.2025 tarihinde Def Ltd. Şti.’den farklı KDV oranlı mal alınmıştır. %1’lik mal 8.000 TL + 80 TL KDV, %10’luk mal 15.000 TL + 1.500 TL KDV’dir. Toplam 24.580 TL’dir ve 30 gün vadelidir. Kayıt nasıl yapılır?
 
25.03.2025 – Farklı KDV Oranlı Alış
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
153 00 108 01%01 Ticari Mal Alışları8.000,00
191 1 1 01%01 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV80,00
153 00 108 10%10 Ticari Mal Alışları15.000,00
191 1 1 10%10 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV1.500,00
320 1 X0002Def Ltd. Şti.24.580,00
TOPLAM24.580,0024.580,00
Açıklama: Her KDV oranı kendi stok ve indirilecek KDV hesabına yazılır. Toplam satıcı carisine gider.

Örnek 4: Karma Ödemeli Alış

30.03.2025 tarihinde Jkl Ltd. Şti.’den %20 KDV’li mal alınmıştır. Mal bedeli 20.000 TL, KDV 4.000 TL, toplam 24.000 TL’dir. 10.000 TL bankadan peşin, 14.000 TL 30 gün vadelidir. Kayıt nasıl yapılır?
 
30.03.2025 – Karma Ödemeli Alış
HESAP KODUHESAP ADIBORÇALACAK
153 00 108 20%20 Ticari Mal Alışları20.000,00
191 1 1 20%20 Yurtiçi Alımlara İlişkin KDV4.000,00
102 TL 0Vadesiz Mevduat Hesapları10.000,00
320 1 X0003Jkl Ltd. Şti.14.000,00
TOPLAM24.000,0024.000,00
Açıklama: Peşin kısım bankadan, kalan borç satıcı carisinden izlenir.

Sonuç

Ticari mal alışları stok ve vergi sürecinin başlangıcıdır. Oran, belge ve ödeme ayrımı net tutulursa dönem içi takip kolaylaşır.
 
Teknomax hesap planı, farklı KDV oranları için ayrı alış hesapları sunarak bu kayıtları sistematikleştirir. Bu yazıdaki örnekler temel senaryoları kapsar. Özel durumlarda güncel mevzuatı kontrol etmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ticari mal alışlarında muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Mal bedeli ilgili 153 alış hesabına, KDV 191 indirilecek KDV’ye borç yazılır. Karşılık peşinse kasa veya banka, vadeliyse satıcılar hesabına alacak yazılır.
 
Teknomax örnek planında oran kırılımları ayrı tutulduğu için fatura satırları doğrudan eşleşir.
Vadeli alışta satıcı carisi doğar. Peşin alışta ödeme aynı anda yapıldığı için satıcı hesabı açılmaz. Toplam tutar kasa veya bankadan çıkar.
 
Her iki durumda da mal ve KDV borç kayıtları aynı mantıktadır.
Evet. Aynı faturada birden fazla oran varsa her oran kendi stok ve KDV hesabına yazılır. Toplam tutar tek satıcı bakiyesinde toplanabilir.
 
Oranları karıştırmak beyanname farkına yol açar.
Mal ve KDV borçlanır. Peşin ödenen kısım banka veya kasaya, kalan tutar satıcı carisine alacak yazılır. Böylece ödeme ve borç aynı anda doğru izlenir.
Fatura tutarları, KDV oranı ve cari eşlemesi aynı sistemde yürürse alış hataları erken görülür. Mali müşavir programı stok ve KDV kırılımlarını yevmiye ile bağlayınca kontrol hızlanır.
 
Teknomax hesap planı bu kırılımları hazır yapıda sunduğu için alış kayıtları daha düzenli ilerler.
Edit Template

Teknomax Çözüm Ekosistemi

Ticari Program

İşletmenize Özel Ön Muhasebe ve ERP Çözümleri

Mali Müşavir Programı

Muhasebe Ofisinize Özel Çözümler

Sektörel Çözümler

Sektörünüze Özel Çözümler

E-Belge Çözümleri

İşletmeniz İçin Dijital Çözümler
Edit Template